Sidecode

Het huidige Nederlandse kentekensysteem uitgelegd en in beeld gebracht.

Vanaf 1951 t/m vandaag de dag

Sinds 1951 worden Nederlandse kentekens voor motorvoertuigen en snelle motorboten centraal uitgegeven door de RDW; de Rijksdienst voor het Wegverkeer. "Sidecode" verwijst naar het gelijktijdig ingevoerde systeem van letters en cijfers waaruit unieke kentekens sindsdien opgebouwd worden. Kentekens zijn vanaf dit moment voertuiggebonden in plaats van persoonsgebonden. Alle auto's die nog van oude provincienummers waren voorzien moesten deze uiterlijk 31 december 1956 omwisselen voor een nieuw kenteken. (1)

De term "sidecode" was oorspronkelijk een interne benaming van de RDW. In officiële publicaties werd in plaats daarvan meestal "kentekenserie" of "kentekencombinatie" gebruikt. Die praktijk is op een gegeven moment verwaterd waardoor de term sidecode meer gemeengoed werd.

De tabellen op deze pagina maken gebruik van de onderstaande legenda:

Niet-uitgegeven sidecode, zit voor zover nu bekend ook niet in de uitgifteplanning.

XX-99-99

Niet-uitgegeven sidecode, is wel gereserveerd, uitgifteplanning onbekend.

XX-99-99

Niet-uitgegeven sidecode, was wel gereserveerd maar (definitief) overgeslagen.

XX-99-99

Sidecode is of wordt uitgegeven.

Motorvoertuigen (excl. brom- en snorfietsen), aanhangwagens en opleggers

De onderstaande tabel geeft een overzicht weer van uitgegeven, alsmede officieel geplande uit te geven, kentekens die voldoen aan de sidecode-indeling sinds de invoering ervan op 3 januari 1951. "Gaten" ontstaan doordat niet alle voertuigcategorieën en bijzondere series uitgegeven zijn op elke sidecode.

Generieke codering: X = letter, 9 = cijfer. Niet alle letters zijn mogelijk voor X omdat er bij de meeste soorten kentekens per sidecode slechts uit een vaste subreeks gekozen wordt (2), of de sidecode eerder beëindigd wordt dan dat deze uitgeput is.

De tabel scrolt door naar rechts. Van veel platen is ook een foto beschikbaar. Klik daarvoor op een kentekenplaat in de tabel.

Click & drag table to scroll

  Kentekenstijlen tijdvak 03-01-1951 tot 01-02-2000 Kentekenstijlen tijdvak 01-02-2000 tot heden Voertuigcategorieën (voor M, D/F en B/V: zie hier) Bijzondere kentekenseries welke de sidecode-indeling volgen
SC Standaard 1951-1978
info
Standaard 1978-2000 Oplegger 1963-2000
info
Handelaar 1951-2000
info
Standaard (GAIK)
info
Lichte aanhanger
info
Taxi
info
Handelaar
info
Oplegger - O
info
Zware aanhanger - W
info
Tractoren en MMBS - L
info
Corps Diplomatique - CD
info
Bijz. vrijstelling - BN/GN
info
Grensverkeer - GV
info
Buitengewoon - ZZ
info
Getr. eenheid z.z.k. - BO
info
Defensie - K/L/MC/DM
info
AFCENT - AF
info
NAVO dienstvoertuig - RC
info
Koninklijk Huis - AA
info
1

xx-99-99

xx-99-99

OX-99-99

xx-99-99

xx-99-99

xx-99-99

xx-99-99

xx-99-99

OX-99-99

WX-99-99

CD-99-99

xx-99-99

GV-99-99

ZZ-99-99

BO-99-99

xx-99-99

RC-99-99

AA-99-99

2

99-99-xx

99-99-xx

99-99-xx

99-99-xx

99-99-xx

99-99-xx

99-99-xx

99-99-WX

99-99-CD

99-99-xx

99-99-GV

99-99-zz

99-99-xx

3

99-xx-99

99-xx-99

99-xx-99

99-xx-99

99-xx-99

99-xx-99

99-xx-99

99-WX-99

99-CD-99

99-xx-99

99-GV-99

99-ZZ-99

99-xx-99

 
4

xx-99-xx

OX-99-XX

xx-99-xx

xx-99-xx

xx-99-xx

OX-99-XX

WX-99-XX

5

xx-xx-99

xx-xx-99

xx-xx-99

xx-xx-99

WX-XX-99

AF-XX-99

6

99-xx-xx

99-xx-xx

99-xx-xx

99-xx-xx

99-WX-XX

 
7

99-xxx-9

99-xxx-9

99-xxx-9

99-LXX-9

99-DMX-9

8

9-xxx-99

9-xxx-99

9-xxx-99

9-LXX-99

9

xx-999-x

xx-999-x

xx-999-x

LX-999-X

DM-999-X

10

x-999-xx

x-999-xx

x-999-xx

D-999-MX

 
11

xxx-99-x

xxx-99-x

xxx-99-x

12

x-99-xxx

x-99-xxx

x-99-xxx

 
13

9-xx-999

9-xx-999

9-xx-999

9-GV-999

14

999-xx-9

999-xx-9

999-xx-9

999-GV-9

Standaard 1951-1978

De donkerblauwe kentekenplaat (nu beter bekend als oldtimerkenteken) bestond t/m sidecode 3 (25 september 1978). Vanaf net voor de start van sidecode 4 werden geel-zwarte platen de standaard.

Oplegger 1963-2000

Deze platen waren alleen nodig in het buitenland of als de oplegger door een buitenlands voertuig getrokken werd. Zie ook hier.

GAIK

Om fraude met kentekenplaten terug te dringen, heeft de overheid in 2000 (ongeveer toen sidecode 6 begon) een nieuw systeem voor de afgifte en inname van kentekenplaten ingevoerd: de Gecontroleerde Afgifte en Inname van Kentekenplaten (GAIK). Elke GAIK-kentekenplaat wordt voorzien van unieke codes en echtheidskenmerken, waardoor controle achteraf mogelijk is. Zowel de afgifte van de kentekenplaten als de inname zijn veel strikter geregeld dan voorheen. GAIK is op 1 februari 2000 ingevoerd en geldt voor alle Nederlandse kentekens die sinds 1978 (ongeveer vanaf sidecode 4) zijn uitgegeven. De Nederlandse kentekenplaat werd opnieuw ontworpen en is vanaf dat moment voorzien van een zwart kader en links een blauwe streep met het EU-logo en daaronder de landcode "NL". Alle gele kentekenplaten die sinds 1 januari 1978 waren uitgegeven dienden te worden vervangen door de nieuwe GAIK kentekenplaat. De verplichte omwisseling startte op 1 juni 2000 en gold voor alle auto's met ingang van de datum van de APK-keuring. Voor 1 februari 2003 moesten de oude gele kentekenplaten van alle motorvoertuigen vervangen zijn door de nieuwe kentekenplaten. Deze vervanging is een grote operatie geweest. (12)

Sinds de invoering van GAIK op 1 februari 2000 (ongeveer vanaf sidecode 6) zijn kentekens uit de sidecodes 1 t/m 5 ook in de GAIK-stijl mogelijk. Kentekens uit sidecodes 1 t/m 3 hoefden niet omgewisseld te worden naar de nieuwe stijl. Kentekens uit sidecodes 4 en 5 moesten dat verplicht wel, waardoor de oude gele stijl zonder zwarte rand, EU-logo en NL-landcode vrijwel geheel verdween (m.u.v. bijvoorbeeld sommige soorten defensievoertuigen). (12)

Het kenteken moet symmetrisch ten opzichte van het midden van de kentekenplaat worden geperst. Bij modellen voorzien van het blauwe Europese vignet dient die ruimte daarbij niet te worden meegenomen. Dit betekent dat bij al deze modellen er gecentreerd moet worden in het gele vlak. (9) Dat gaat wel eens mis.

In platen die voorzien zijn van een lamineercode mogen enkel kentekens geslagen worden. Andere doeleinden (bijvoorbeeld tekst/namen) zijn verboden. (34)

Handelaar

Oplegger, lichte en zware aanhanger

De witte kentekenplaat voor aanhangers waarvan de toegestane maximum massa minder dan 750kg is en aanhangsels zoals fietsendragers, is ingevoerd m.i.v. 1 februari 2000 en verplicht vanaf 1 februari 2003.

M.i.v. 2 september 2002 zijn kentekenplaten ingevoerd voor zware aanhangers (W) en opleggers (O) waarvan de toegestane maximum massa meer dan 750kg is. Eigenaren van aanhangwagens/opleggers die toen al op de weg waren moesten tussen 2 september 2002 en 1 september 2003 verplicht het registratiebewijs van de aanhangwagen omwisselen voor een kentekenbewijs. Sidecode 2 en 3 zijn overgeslagen in de opleggerserie.

Met betrekking tot het voeren van een donkerblauwe kentekenplaat geldt de volgende regeling:

Heeft u een historische aanhangwagen of caravan van meer dan 750 kg (toegestane maximum massa)? Dan mag u een donkerblauwe kentekenplaat met witte letters gebruiken. Een aanhangwagen of caravan is historisch als deze voor 1 januari 1978 in gebruik is genomen. Soms krijgt een aanhanger die lichter is dan 750 kilo ook een blauwe kentekenplaat. Namelijk als het trekkende voertuig een historische wagen is en een donkerblauwe kentekenplaat heeft. De aanhanger krijgt dan dezelfde kentekenplaat. Ook als het een moderne aanhanger is. (17)

Een overzicht van de historie van deze kentekengroep:

Welke kentekenplaat werd wanneer gevoerd:

Het is niet toegestaan kentekenplaten van model 18.2 (Amerikaanse maat) te voeren op een gekentekend aanhangsel. (44)

Taxi

De lichtblauwe kentekenplaat voor taxi's is met ingang van 1 juli 2000 ingevoerd en per 1 december 2000 verplicht. Voertuigen die vóór 1 januari 1978 in gebruik genomen zijn en een kenteken hebben uit sidecode 1, 2, of 3 zijn uitgezonderd van die verplichting. Taxivoertuigen mogen in dit geval of donkerblauwe oldtimerplaten voeren, of lichtblauwe taxiplaten. (18)

Taxi's hebben geen speciale kentekencombinaties of gereserveerde (begin)letters. Het betreffen kentekens uit de normale reeksen voor personenauto's, maar dan op een lichtblauwe kentekenplaat in plaats van geel.

Indien er voor een bepaald voertuig een taxivergunning wordt afgegeven moeten de gele platen omgeruild worden voor lichtblauwe. Het kenteken blijft daarbij gelijk. Dit geldt omgekeerd ook als een voertuig niet meer ingezet wordt als taxi en de lichtblauwe platen weer omgeruild moeten worden voor gele exemplaren.

Land- en bosbouwtractoren, mobiele machines en motorrijtuigen met beperkte snelheid

Al sinds 2001 wordt er gesproken over het invoeren van kentekenplicht voor land- en bosbouwtrekkers (LBT), mobiele machines (MM) en motorrijtuigen met beperkte snelheid (MMBS). Tussen 2007 en 2016 werden hiervoor meerdere concrete (wets)voorstellen gedaan maar echter steeds door de Tweede Kamer verworpen, waarvan de laatste keer op 13 december 2016. (11) De RDW had voor deze nieuwe categorie de L-reeks gereserveerd op sidecode 7, 8 en 9. De L op sidecode 7 is alsnog uitgegeven aan personenauto's toen bleek dat de invoering van het "tractorkenteken" nog wel even zou duren. De L-reeks op sidecode 8 en 9 wordt tot op heden achtergehouden door de RDW.

Op 14 november 2018 maakte minister Van Nieuwenhuizen per brief bekend dat zij op zeer korte termijn opnieuw met een wetsvoorstel zou komen om LBT, MM en MMBS die sneller kunnen en willen rijden dan 25 kilometer per uur alsnog kentekenplichtig te maken. (62) Dit houdt verband met het feit dat de Europese Commissie Nederland al op 17 juli 2017 in gebreke gesteld heeft en met een boete dreigt indien de kentekenplicht nog langer uitgesteld zou worden.

In eerste instantie gaat de wet alleen gelden voor LBT, MM en MMBS die sneller kunnen en willen rijden dan 25 kilometer per uur én gebruik maken van de openbare weg (al dan niet met een ontheffing voor landbouwverkeer). Er moet dan verplicht één gele kentekenplaat gevoerd worden aan de achterzijde van het voertuig.

Vanaf 31 december 2024 gaat ook voor voertuigen die niet harder kunnen dan 25 km/u de kentekenplicht gelden indien ze gebruik willen (blijven) maken van de openbare weg. Voertuigen waarvoor geen T-rijbewijs verplicht is en voertuigen die enkel op eigen terrein blijven gaan niet onder de nieuwe wet vallen.

Het GV-kenteken als bijzonder kenteken zal komen te vervallen wanneer de registratie van bestaande voertuigen op L-kenteken is doorgevoerd.

Voertuigen (dus ook LBT, MM en MMBS) die permanent de maximaal toegestane afmetingen en/of massa's voor wegverkeer overschrijden, mogen zich alleen met een ontheffing op de openbare weg bevinden. Daarom zal die categorie geen L- maar een ZZ-kenteken krijgen. Dit vereenvoudigd de handhaving omdat een ZZ-kenteken direct laat zien dat het een ontheffingsplichtig voertuig betreft.

Corps Diplomatique

Kentekens voor diplomaten (onschendbaar) die hun vaderland of internationale organisatie vertegenwoordigen in Nederland. Er zit geen speciale (land)codering in de cijfers.

Op 1 februari 1991 begon de uitgifte van CD-kentekens met sidecode-indeling (sidecode 1 en 3 werden toen tegelijkertijd gestart). Alle voorheen gebruikte soorten CD-kentekens, met uitzondering van het nu nog steeds uitgegeven CDJ, werden vanaf dat moment langzaam vervangen door een sidecode-model.

Sidecode 2 is niet in gebruik maar staat wel gereserveerd om eventueel in de toekomst uitgegeven te worden. (13a)

Bijzondere vrijstelling(en)

Kentekens voor motorvoertuigen die bijzondere belastingvrijstelling(en) genieten. Dit kenteken wordt onder andere uitgegeven aan buitenlands personeel zonder diplomatieke status van ambassades, consulaten en internationale organisaties. Officieel hebben de beginletters BN (Buitenlander in Nederland) en GN (Geen Nederlander) geen speciale betekenis. BN/GN-kentekens kunnen ook in donkerblauwe oldtimerstijl voorkomen. De betekenis van de cijfers is (sinds 1 januari 1995) als volgt: (19)

Tot ergens in de jaren '90 (waarschijnlijk 1996) kon op BN/GN-kentekenplaten soms ook een rode sticker aangetroffen worden met daarop de laatste 2 cijfers van een jaartal. Dat was verplicht indien het kenteken was afgegeven voor bepaalde tijd. De witte cijfers op de rode sticker gaven dan het jaar aan waarin de vrijstelling eindigde. (20) Het mij vroegst bekende is 1967 en de laatst bekende 1997.

Grensverkeer

Ingevoerd op 1 augustus 1953 voor landbouwvoertuigen die binnen Nederland geen kentekenplicht hebben, maar soms deelnemen aan verkeer in het buitenland waar dat wel het geval is. Het grensverkeerkenteken bestaat uit de lettergroep GV op sidecode 1 t/m 3, en sinds 23 mei 2016 ook op sidecode 13. De kentekenplaat is geel met EU-logo en landcode "NL". (21) GV-kentekens kunnen in alle sidecodes ook in donkerblauwe oldtimerstijl voorkomen.

De RDW had in eerste instantie besloten voor de grensverkeerserie alleen sidecode 1, 2 en 3 te gebruiken. Toen alle mogelijke kentekennummers hiervan afgegeven waren (GV-00-01 t/m 99-GV-99), is de RDW weer opnieuw begonnen met sidecode 1. Dit houdt in dat de vervallen nummers uit sidecode 1 t/m 3 eenmaal hergebruikt zijn. Toen 99-GV-99 voor de tweede keer bereikt werd, werd overgestapt naar sidecode 13 ter voorkoming dat GV-kentekennummers drie keer afgegeven zouden worden. (13d)

Dit kenteken is zeer afwijkend in de registratie omdat het niet alleen voertuiggebonden is, maar tegelijkertijd ook persoons- dan wel bedrijfsgebonden. Een grensverkeerkenteken hoort dus zowel bij de aanvrager van het kenteken als bij het gekentekende voertuig zelf. Bij verkoop, demontage of export van het voertuig moet de eigenaar de kentekenregistratie laten beëindigen en de platen vernietigen. Indien verkocht moet de koper (indien het voertuig wederom in het grensverkeer gebracht wordt) een nieuw GV-kenteken aanvragen. Hij krijgt een ander kentekennummer en moet het voertuig voorzien van nieuwe platen. (43) Het is dus niet mogelijk om een bestaand GV-kenteken over te schrijven op een ander voertuig en/of op een andere naam. (13d)

Het GV-kenteken zal op termijn vervangen gaan worden door het L-kenteken en daarna komen te vervallen.

Buitengewoon

Voor voertuigen waarvan de inrichting, de afmetingen of het gewicht niet voldoen aan de regels in de Wegenverkeerswet. ZZ-kentekens kunnen ook in donkerblauwe oldtimerstijl voorkomen. (22)

Als de gehele ZZ-serie (sc 1, 2, 3) uitgeput is wordt deze opgevolgd door de daarvoor gereserveerde lettergroep ZZZ. Op welke sidecode de uitgifte start heeft de RDW nog niet besloten. (13a)

De overgang van sidecode 1 naar 2 lag ergens tussen 1 en 8 december 2016. (6)

In sidecode 2 is de reeks 10-00 t/m 19-99-ZZ gereserveerd voor experimentele voertuigen. Het eerste kenteken daarin, 10-00-ZZ, werd toegekend aan een zelfrijdend busje dat patiëntenvervoer verzorgt nabij het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda.

Getrokken eenheden zonder zelfstandig kenteken

Voormalige kentekenreeks voor getrokken buitenlandse eenheden (aanhangers en opleggers met toegestane maximum massa van meer dan 750kg) afkomstig uit een land waar voor deze getrokken eenheden geen afzonderlijk kenteken vereist is en die worden voortbewogen door een in Nederland geregistreerd motorvoertuig. Dit speelde bijvoorbeeld in het internationale ferryverkeer tussen Engeland en Nederland omdat Engelse opleggers geen eigen kenteken hebben en op Brits grondgebied altijd het kenteken voeren van het trekkende voertuig. Daardoor konden Engelse opleggers in Nederland kentekenloos van de boot komen als het Engelse trekkende voertuig niet mee ging.

De regeling werd ingevoerd per 01-09-2003 maar door administratieve en praktische problemen (23) werd handhaving al binnen een week met 2 jaar uitgesteld (24) tot 01-09-2005. Uiteindelijk is de regeling voortijdig beëindigd op 07-04-2005. (25) Getrokken buitenlandse eenheden die voorheen een BO-kenteken moesten voeren zolang ze zich in Nederland bevonden, moeten vanaf dat moment voorzien zijn van hetzelfde kenteken als het trekkende Nederlandse voertuig. Per 01-09-2005 zijn alle uitgegeven BO-kentekens ongeldig verklaard. (26)

Bij de invoering werd wettelijk vastgelegd dat de maximale geldigheidsduur van een afgegeven BO-kentekenbewijs maximaal 3 jaar zou zijn. (48)

Soms wordt in combinatie met BO ook de lettergroep BW genoemd, waarbij BW dan op aanhangers zonder zelfstandig kenteken zou slaan. De RDW heeft echter laten weten dat BW nooit een betekenis toegewezen heeft gehad en dus ook nooit is uitgegeven. (13b)

Defensie

Deze platen (geen kenteken maar een "registratienummer") komen voor met en zonder blauwe euroband omdat het leger bij de invoering van GAIK uitgezonderd werd van de verplichte omwisseling van toen al bestaande nummerplaten. Echter kunnen nieuwe voertuigen uitgerust worden met GAIK-platen. Civiele dienstauto's zijn standaard voorzien van GAIK-kentekenplaten. (35)

Lettergroepen toegewezen aan Defensie zijn als volgt:

Sidecode 4, 5, 6 en 8 zijn overgeslagen (8 omdat de D als beginletter daarin gereserveerd was voor transitokentekens).

Vroeger is ook de lettergroep MC (Korps Mobiele Colonnes, 1955-1992) in gebruik geweest op (en waarschijnlijk ook enkel) sidecode 1. Voor zover bekend zijn alleen MC-platen zowel uitgegeven in donkerblauwe (oldtimer) als oude gele (zonder EU-NL-band) stijl. De rest is waarschijnlijk altijd in zwart op geel uitgegeven.

Sidecode 2 staat wel gereserveerd maar onduidelijk is of deze ook daadwerkelijk in omloop gebracht is. Defensie heeft laten weten daar geen mededelingen over te doen. (13a)(27) Sidecode 2 wordt niet heel breed toegepast door Defensie maar is wel gewoon uitgegeven. Onder andere de KZ-reeks (99-99-KZ) voor DAF YA-trucks.

AFCENT

Zie hier voor meer informatie.

NAVO dienstvoertuig

Zie hier voor meer informatie.

Koninklijk Huis

Zie hier voor meer informatie.

Brom- en snorfietsen (+ speed-pedelecs)

Deze platen zijn ingevoerd met ingang van 1 september 2005. Kentekens beginnen met D of F (zowel bij brom als snor) en hebben geen blauwe euroband. Het voeren van een oranje (snorfiets) of geel (bromfiets) plaatje is niet meer nodig omdat op basis van de kleur van het kenteken vastgesteld kan worden welke categorie het betreft. (3)

Sidecode 8 is overgeslagen omdat daarin D en F gereserveerd zijn voor transitokentekens.

SC Bromfiets
D/F
Snorfiets
D/F
 
1

HC9
999

Alleen handelaar
 
7

99x
xx9

99x
xx9

8

9

xx9
99x

xx9
99x

10

x99
9xx

x99
9xx

11

xxx
99x

xxx
99x

12

X99
XXX

X99
XXX

Vóór 2005 gold dat er een verzekeringsplaatje op het voertuig moest zitten en eventueel een HH-kenteken als er ook mee in het buitenland gereden werd. Vanaf het moment dat de eigenaar het nieuwe kentekenbewijs ontving, verloor het oude verzekeringsplaatje zijn geldigheid en moest de houder een kentekenplaat laten maken. Uiterlijk 1 januari 2007 moesten alle brom- en snorfietsen met terugwerkende kracht voorzien zijn van een eigen kenteken. Op die datum verloren alle verzekeringsplaatjes van brom- en snorfietsen collectief hun geldigheid. (54)

Sinds 1 januari 2017 zijn er nieuwe regels voor fietsen met elektrische trapondersteuning met een maximale snelheid tussen de 25 km en de 45 km per uur (speed-pedelecs). Door nieuwe Europese en Nederlandse regels is de speed-pedelec voor de wet nu een bromfiets in plaats van een snorfiets. Dit betekent dat speed-pedelecs die momenteel een snorfietskenteken hebben van de RDW vanaf 16 mei 2017 automatisch een nieuw (geel) bromfietskenteken toegestuurd krijgen. (4)

Het is niet mogelijk om voor historische brom- en snorfietsen een donkerblauwe kentekenplaat aan te vragen. Dat komt omdat ze pas vanaf 2005 officieel gekentekend zijn. (54)

Andere gereserveerde letters

Andere gereserveerde letters (naast alle eerdergenoemden) op:

Personenwagens kennen geen echte gereserveerde reeks beginletters. Die gebruiken vanaf sidecode 4 en hoger gewoon alle overige toegestane beginletters die in de desbetreffende sidecode geen anderzijds gereserveerde betekenis hebben. Zie onder voor meer informatie over de toegestane en gereserveerde begin- en volgletters per sidecode.

*) De combinaties werden echter achterstevoren uitgegeven (dus MZ, MV, MU,... achteruit tot EF. Sidecode 1 was bij EF nog niet 100% uitgeput maar toen stapte de RDW over op sidecode 2). Zo kwamen auto's en motoren niet door elkaar te zitten omdat de motoren in chronologische volgorde niet verder zijn gegaan dan de beginletter Z. MZ zou oorspronkelijk dus een motorfiets aanduiden, maar kon ingezet worden voor personenauto's omdat MZ t/m EH voor motorfietsen nog niet uitgegeven waren.
Sidecode 1 werd uiteindelijk behoorlijk rommelig omdat gedurende de looptijd meerdere gereserveerde letters overgeplaatst waren naar andere voertuigcategorieën. Zo begonnen bijvoorbeeld de letters A, F, J, N, S en V voor bedrijfswagens maar werden later overgeplaatst naar personenauto's. De hele motorfietsreeks kwam toen ook bij personenwagens terecht. Vanaf sidecode 2 kwam er meer lijn in de gereserveerde letters. Vanaf toen wilden alleen de definities van B en V nog wel eens verschillen. (5)

Volgorde uitgifte van de beginletters

Volgorde van de volgletters

Hele volgorde van uitgifte

Het uitgiftesysteem werkt globaal als volgt: eerst lopen de cijfers op en daarna de letters. Dit voor zover als mogelijk omdat:

Het systeem op sidecode:

In sidecode 7 en 8 is het enkele cijfer (honderdtal) nooit een 0. Er wordt altijd begonnen vanaf 1 (=100). Van de bijna 1000 geldige kentekens die er eigenlijk per lettercombinatie uitgegeven hadden kunnen worden, blijven er dus maar 900 over.
Op sidecode 13 en 14 gaat zich een soortgelijke situatie voordoen waar in dat geval het enkele cijfer het duizendtal aangeeft. Het is nog onduidelijk of de RDW ook daar beslist om niet met 0 maar met 1 (=1000) te beginnen en dus in feite per lettercombinatie 1000 geldige kentekens over te slaan. GV-kentekens (grensverkeer, bijzondere serie) zijn als eerste aangekomen bij sidecode 13 en daar wordt wel met 0 begonnen: 0-GV-026, 0-GV-059 en 0-GV-117 zijn uitgegeven.

Welke letters komen (niet) voor op NL kentekenplaten?

Alle letters worden gebruikt in het Nederlandse kentekensysteem, echter komen ze niet op elk type plaat voor:

Verboden en legale combinaties

Op 13 januari 2010 schreef toenmalig minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat) het volgende aan de Tweede Kamer over het verbieden van bepaalde kentekencombinaties: (36)

Uitgangspunt bij de keuze om bepaalde lettercombinaties uit te sluiten is het inschatten van het risico dat de kentekenhouder mogelijk een bepaalde combinatie niet op zijn auto wil hebben, dan wel dat een dergelijke combinatie mogelijk bij derden een ongewenste reactie zou oproepen.

De volgende lettergroepen zijn verboden en op alle sidecodes overgeslagen:

Lettergroepen die legaal zijn uitgegeven en pas later geblokkeerd werden:

Gescheiden combinaties als GV-999-D, PK-999-K, VV-999-D, NS-999-B, xS-999-D en xS-999-S zijn wel uitgegeven (sidecode 9). Wellicht zullen alle andere verboden 3-letterige afkortingen dit voorbeeld volgen. Waarschijnlijk ook op sidecode 10 (G-999-VD). Een uitzondering vormen de brom- en snorfietskentekens in sidecode 11.

Sommige combinaties zijn misschien beladen, maar toch legaal: BKR, DDR, DSB, FSB, GFT, GGD, GGZ, GHB, GKN, HHK, HPV, KDF, KGB, NFN, NHK, NVT, PGB, PKN, RKK, VNL, XXL, XXS en XXX. De cijfercombinaties 13 en 666 zijn ook toegelaten.

Andere leuke legale combinaties: BHV, BNN, DHL, GPS, HSL, JPG, JSF, KPN, KVK, LPG, NHG, NLD, NXP, PDF, PGP, PHP, PPG, PPT, PTT, RTL, RTV, RVS, SBS, SNS, SVB, SVG, SVP, THT, TNT, TVR, TXT, TZT, VHF, VHS, VNG, VPN, VVN, VVV, XLS en ZKH.

Uitgifte van de volgende lettergroepen is door controverse voortijdig afgebroken:

De betreffende combinaties waren op het moment van uitgifte legaal.

De kwestie VVD

Dat in augustus 2008 de combinatie VVD uitgegeven is betrof een vergissing in de politieke besluitvorming. VVD had, net als andere lettercombinaties met een politieke lading, ook op alle sidecodes overgeslagen moeten worden. De vergissing kon ontstaan omdat de toen actuele kentekenseries met 3 opeenvolgende letters (sidecode 7 en 8) voor personenauto's en lichte bedrijfsauto's niet gelijk liepen.

Op het moment dat er persberichten verschenen over de lopende uitgifte van VVD-kentekens, was er door toenmalig minister Eurlings alleen een beslissing genomen ten aanzien van wering van een aantal aanstootgevende "niet-politieke" lettercombinaties; zoals GVD. Pas bij de lettercombinatie die begint met een P zou immers de eerste in het parlement vertegenwoordigde partij in beeld komen. En zover was de op dat moment lopende serie voor personenauto's nog niet gevorderd. (36)

Hier ging het mis. De RDW en toenmalig minister Eurlings dachten (op basis van de tijdslijn voor personenautokentekens) ten onrechte nog genoeg tijd te hebben om tot een definitieve lijst te komen van ongewenste "politieke" lettercombinaties. Wat echter over het hoofd gezien werd was dat de kentekenserie voor lichte bedrijfswagens A) voorliep op die van personenwagens en B) dat kentekens voor lichte bedrijfswagens op sidecode 7 al beginnen met de letter V! Dit alles had tot gevolg dat op sidecode 7 de volledige VVD-serie (00-VVD-1 t/m 99-VVD-9) uitgegeven is. Deze kentekens zijn dus bestuurlijk gezien niet ten onrechte uitgegeven want VVD stond destijds simpelweg nog niet op de verboden lijst.

Na het incident werd snel besloten om lettercombinaties die in het parlement vertegenwoordigde partijen weerspiegelen niet uit te geven. VVD is daarmee na sidecode 7 nooit meer teruggekomen.

Om de vergissing recht te zetten kan VVD gratis omgeruild worden bij de RDW voor een nieuw kenteken zonder lading. (6)

Een snelle telling leert dat VVD niet massaal omgeruild lijkt te zijn. Op 29 maart 2018 (9,5 jaar later) waren 639 van de totaal mogelijke 900 VVD-kentekens nog in omloop. Dat is 71%. De weggevallen nummers kunnen ook door export en sloop uit de roulatie geraakt zijn.

De kwestie SP

Op 17 mei 2018 ontstond er commotie naar aanleiding van een krantenartikel over de uitgifte van kentekens beginnend met de lettergroep SP in sidecode 9 (SP-999-X). (50) Daarin werd gesteld dat de SP-reeks overgeslagen had moeten worden aangezien het een in het parlement vertegenwoordigde politieke partij betrof. Dat de reeks in omloop gebracht werd, werd door PVV-Kamerlid Van Aalst gezien als meten met twee maten omdat de combinatie PVV en andere partijen wel op de verboden lijst staan.

Na beraad besloot de RDW om de toen nog lopende SP-reeks voortijdig te beëindigen en over te stappen naar de volgende lettergroep (SR). De totale uitgifte betrof zodoende SP-001-B t/m SP-154-P; iets meer dan 9100 kentekens. Uitgegeven kentekens blijven geldig en worden niet met terugwerkende kracht vervangen.

Overigens zijn kentekens met de lettergroep SP al sinds de introductie van het sidecode-systeem in 1951 altijd uitgegeven. Namelijk in: 1955 (SP-00-01), 1971 (00-01-SP), 1977 (00-SP-01), 1987 (SP-01-SP), 1997 (SP-SP-01) en 2006 (01-SP-SP). De series van 1977 t/m 1987 werden in gebruik genomen in een tijd dat de SP al opgericht was maar nog geen kamerzetels had. Ten tijde van de series van 1997 en later was de SP wel de Tweede Kamer vertegenwoordigd. Echter bestond de verboden lijst toen nog enkel uit afkortingen met een betrekking tot de Tweede Wereldoorlog.

Het ligt in de lijn der verwachting dat SP vanaf sidecode 13 (9-SP-999) verboden zal worden.

Saillant detail: de combinatie GL (GroenLinks) is sinds 1951 ook altijd gewoon uitgegeven. Ook in dezelfde sidecode waarin controverse ontstond over SP (GL-999-X).

Andere politieke partijen

De afkorting PVDD (Partij voor de Dieren) kan worden aangetroffen op kentekenplaten in sidecode 5 en 6 als gescheiden combinatie: PV-DD. Op 18 juni 2018 waren er in sidecode 5 nog 17 van de 99 mogelijke kentekens in omloop. In sidecode 6 nog 71 van de 99. Opgemerkt moet worden dat de PVDD als partij nog niet bestond ten tijde van de uitgifte van sidecode 5. Ten tijde van sidecode 6 bestond de partij al wel, maar had nog geen zetels in het parlement.

Ook de combinaties FVD (Forum voor Democratie) en VNL (VoorNederland) zijn uitgegeven. Beide combinaties kwamen in omloop vóórdat de partijen het levenslicht zagen. VoorNederland werd ontbonden in 2017. Of beide combinaties net als VVD gratis omgeruild kunnen worden voor exemplaren zonder bijbetekenis is niet bekend.

De kwestie KVT

In sidecode 7 is de combinatie KVT volledig uitgegeven, maar vanaf sidecode 8 werd deze ongewenst verklaard en geblokkeerd. De reden was dat de lettercombinatie te veel lijkt op het woord k*t. Daarom kunnen ze omgeruild worden bij de RDW voor een nieuw kenteken.

Een snelle telling leert dat KVT (00-KVT-1 t/m 99-KVT-9) niet massaal omgeruild lijkt te zijn. Op 28 september 2018 (8,5 jaar na uitgifte) waren 770 van de totaal mogelijke 900 KVT-kentekens nog in omloop. Dat is 85,6%. De weggevallen nummers kunnen ook door export en sloop uit de roulatie geraakt zijn.

Fout met NSB

In het weekend van 30 en 31 oktober 2010 zijn er ten onrechte honderd NSB-kentekens uitgegeven. Het ging om de reeks 00-NSB-1 t/m 99-NSB-1 (sidecode 7). NSB stond toen al op de lijst van verboden lettercombinaties maar de RDW had vergeten daadwerkelijk een blokkade te plaatsen in het systeem. De kentekens werden toegewezen aan dealers die het Duitse automerk Volkswagen verkochten. Toen de fout ontdekt werd zijn alle kentekenbewijzen ingetrokken en omgeruild voor "schone" exemplaren. (37) Of er destijds ook daadwerkelijk NSB-kentekenplaten geslagen zijn is niet duidelijk. Volgens de RDW bleef de fout beperkt tot kentekenbewijzen en zijn de bijbehorende platen nooit gemaakt.

Fout met DSD en DSS

Op 31 augustus 2005 werden de verboden combinaties DSD en DSS uitgegeven in de kentekenserie voor brom- en snorfietsen. In omloop kwamen 01-DSD-1 t/m 99-DSD-9 en 01-DSS-1 t/m 99-DSS-9 (sidecode 7). Alle kentekenbewijzen werden tussen januari en maart 2006 ingetrokken en omgeruild voor "schone" exemplaren.

OR-69-GY

Het meest sexy kenteken van Nederland, OR-69-GY, is op 30 maart 2018 toegekend aan een 3-assige Van Hool oplegger.

SH-111-T

Ook het minst sexy kenteken, SH-111-T, werd op 30 maart 2018 uitgegeven. Deze aan een grijze Opel Corsa.

LH-BT en LG-BT

In zowel sidecode 5 als 6 zijn twee lettercombinaties uitgegeven die ook gebruikt worden ter omschrijving van seksuele diversiteit: LHBT en LGBT.

Historisch gezien

Discussie over de wenselijkheid van bepaalde combinaties is al zo oud als de invoering van het sidecode-systeem in 1951. Zo was er bijvoorbeeld protest tegen NH (Nederlands Hervormd), RK (Rooms Katholiek), PG (Protestantse Gemeente), PK (Protestantse Kerk) en het cijfer 13 (ongeluksgetal). (60)

Opmerkelijk is dat de lettergroepen AD en OD altijd in de afgiftereeks gezeten hebben, ondanks hun gebruik in de Tweede Wereldoorlog. AD stond voor ArbeidsDienst en OD voor OpbouwDienst (of OrdeDienst; niet helemaal duidelijk). Organisaties die in oorlogstijd waren opgericht en waarvan de voertuigen ook met AD, respectievelijk OD gekentekend waren.

Saillant detail: vooral mensen van Chinese afkomst verzochten de RDW hen een kenteken toe te kennen met (of juist zonder) bepaald getallen. Het cijfer 4 staat in die cultuur bijvoorbeeld voor ongeluk en dood. Een 4 in het kenteken was dusdanig belemmerend dat de auto dan bij aflevering geweigerd werd. Omdat de RDW dit honoreerde en afgifte nog niet geautomatiseerd was, konden Chinezen een kenteken krijgen zonder 4. Vanaf 1 oktober 1988 werden kentekens door een computer op volgorde uitgegeven en kwam er een eind aan deze "voorloper van het wenskenteken". (63)

Eerste kenteken per sidecode

Half transparant weergegeven kentekens betreffen in deze tabel een ruwe (!) voorspelling op basis van nu bekende en historische gegevens. De verwachting is dat niet alle mogelijke sidecodes voor elke voertuigcategorie uitgegeven zullen worden.

SC Personenauto's Bedrijfswagens (alle) Bedrijfswagens (zwaar) Bedrijfswagens (licht) Motorfietsen Brom- & snorfietsen Opleggers Aanhangsels (zwaar)
1

ND-00-01

Zie * onder deze tabel.

NE-00-01

OL-00-01

WD-00-01

2

00-01-AD

00-01-AB

00-01-WD

3

00-AD-01

00-AB-01

00-WD-01

 
4

DB-01-BB

BB-01-BB

MB-01-BB

OB-01-BB

WB-01-BB

5

DB-BB-01

BB-BB-01

VB-BB-01

MB-BB-01

OB-BB-01

WB-BB-01

6

01-DB-BB

01-VB-BB

01-MB-BB

01-WB-BB

 
7

01-GBB-1

00-BBB-1

01-VBB-1

00-MBB-1

01-DBB-1

00-WBB-1

8

1-KBB-00

1-VBB-00

1-WBB-00

9

GB-001-B

BB-001-B

VB-001-B

MB-001-B

DB-001-B

OB-001-B

WB-001-B

10

G-001-BB

B-001-BB

V-001-BB

M-001-BB

D-001-BB

W-001-BB

 
11

GBB-01-B

BBB-01-B

VBB-01-B

MBB-01-B

DBB-01-B

OBB-01-B

WBB-01-B

12

G-01-BBB

B-01-BBB

V-01-BBB

M-01-BBB

D-01-BBB

W-01-BBB

13

1-KB-000

1-VB-000

1-WB-000

14

000-GB-1

000-BB-1

000-VB-1

000-MB-1

000-DB-1

000-WB-1

*) Bedrijfswagens:

Dubbel nul

Dubbel nul kwam voor in sidecode 1 t/m 3. Eén van beide cijferparen kon daar 00 zijn. 00-00 kwam niet voor omdat het startpunt van elke reeks 00-01 was.* In sidecode 4 t/m 6 werd 00 overgeslagen en was het startpunt altijd 01. In sidecode 7 en 8 werd dubbel nul weer in gebruik genomen, al was dat in sidecode 7 niet direct vanaf het begin.

Sidecode 7: (voorbeeld)

Sidecode 8: (voorbeeld)

*) Er bestaat één soort van uitzondering op deze regel; namelijk militaire registratienummers. In de serie KY en KW zijn KY-00-00 en KW-00-00 uitgegeven. Omdat dit feitelijk registratienummers zijn en geen kentekens gaat de uitzonderingspositie dus niet geheel op. Toch moeten ze voor de volledigheid genoemd worden omdat ze de sidecode-indeling volgen.

Driedubbel nul

In sidecode 9 kon voor het eerst 000 worden aangetroffen op kentekenplaten voor brom- en snorfietsen. Dit is tot nu toe ook de enige kentekendoelgroep waarin driedubbel nul ooit gebruikt is. De RDW heeft laten weten dat dat een fout in het afgiftesysteem betrof, welke later hersteld is. De afgegeven 000-kentekens blijven geldig. (13d)

De kentekenreeksen DJG (DJ-000-G) en DJL (DJ-000-L) begonnen bij nul, maar het lijkt totaal willekeurig of de reeksen daarna met 000 of 001 beginnen. Zeker is dat het startpunt van de reeksen DTx t/m DZx (DT-000-B t/m DZ-000-Z) 000 was. Ook FDx begon daar. In de rest van de Fxx-reeks kwam 000 niet meer terug wegens correctie van het afgiftesysteem.

Laatste kenteken per sidecode

Kentekenseries hebben allemaal een begin en moeten natuurlijk ook ergens mee eindigen. Aangezien dat niet altijd met de laatst mogelijke combinatie gebeurt staat hieronder per sidecode aangegeven met welk kenteken deze geëindigd is. Weergegeven worden kentekens vanaf sidecode 4 omdat van sidecode 1 t/m 3 deze informatie helaas niet met zekerheid te achterhalen valt.

SC Personenauto's Bedrijfswagens (alle) * Bedrijfswagens (zwaar) Bedrijfswagens (licht) ** Motorfietsen Brom- & snorfietsen *** Opleggers # Aanhangsels (zwaar) ##
4

ZX-70-LK

VX-51-ZN

MZ-99-XZ

LOPEND

WZ-99-ZZ

5

ZN-NX-36

BZ-ZZ-99

VZ-ST-17

MZ-ZZ-99

WZ-ZZ-99

6

76-ZS-KB

99-BZ-ZZ

LOPEND

LOPEND

 
7

79-ZXT-2

LOPEND

99-VZZ-9

99-FZZ-9

8

8-ZVK-67

9-VZZ-99

9

LOPEND

VZ-989-Z

FZ-999-Z

10

LOPEND

F-999-ZZ

 
11

LOPEND

*) De kentekenserie voor bedrijfswagens waarin nog geen onderscheid werd gemaakt op basis van gewicht (sidecode 4) startte met BB-01-BB en liep tot BZ-97-ZZ. Daarna werd (in plaats van met de volgende sidecode te beginnen) de letter V erbij getrokken vanaf VB-01-BB. Zo kon het dus dat er gestart werd met B en geëindigd met V.

**) Bij kentekens voor lichte bedrijfswagens is in sidecode 6 iets soortgelijks als bovenstaand gebeurd. De serie startte met 01-VB-BB en liep tot 99-VZ-ZZ. Daarna werd (in plaats van met sidecode 7 te beginnen) de letter B erbij getrokken vanaf 01-BB-BB. Dat kon omdat zware bedrijfswagens (die normaal de B hebben) op dat moment nog in sidecode 5 zaten en nog lang niet toe waren aan een nieuwe reeks. Zo kon het dus dat er gestart werd met V en geëindigd met B.

***) Kentekens voor brom- en snorfietsen lopen per sidecode van DBB(B) tot DZZ(Z) waarna FBB(B) tot FZZ(Z) volgt.

#) De kentekenserie voor opleggers eindigde in sidecode 1 waarschijnlijk met OH-78-01.

##) Van zware aanhangwagens zijn de laatste kentekens ook bekend in sidecode 1 t/m 3:

Wel of niet uitputten?

Bij personenauto's valt op dat de kentekenreeksen nooit helemaal uitgeput worden. 01-GBB-1 loopt bijvoorbeeld niet tot de laatst mogelijke combinatie 99-ZZX-9 (want ZZZ is een gereserveerde lettergroep). Dat komt omdat de RDW kan besluiten een lopende serie voortijdig te beëindigen, met het argument "mogelijke" beïnvloeding van autoverkopen te voorkomen. Met andere woorden: dat mensen, als een sidecode op zijn einde loopt, de aankoop van een nieuwe auto zouden uitstellen totdat de nieuwe sidecode gestart is omdat de auto daarmee langer "waardevast" zou zijn. De RDW houdt daarom de datum waarop er naar een nieuwe sidecode overgeschakeld wordt altijd geheim. Bij andere voertuigcategorieën speelt dit (opvallend genoeg?) niet. Die reeksen worden wel helemaal uitgeput..

Opvallend is dat de RDW vast blijft houden aan deze geheimhouding gezien hun verklaringen in de media. Op 17 april 2008 liet de RDW nog weten aan het NRC dat "er weinig opwinding bespeurd werd". (57)

"Elke keer duiken er weer verhalen op dat mensen die van plan zijn een nieuwe auto te kopen nog even wachten tot er een nieuw kenteken is. Maar daar merken wij weinig van. We worden bepaald niet overstelpt met telefoontjes met de vraag wanneer het zover is."

Ook in 1989 ontstond er grote commotie over de ophanden zijnde komst van een nieuwe sidecode. Dat gebeurde naar aanleiding van een persbericht van de RDW met daarin een aankondiging. De autohandel was woedend omdat ze in aanloop naar die introductie afnemende autoverkopen vreesden. De Dienst Wegverkeer was toen niet onder de indruk van alle opwinding en stelde dat "er wel niet zoveel kenteken-gekken zouden zijn om tot verkoopstagnatie te komen." (58)

Voor de zakelijke markt speelt een nieuwe kentekencombinatie geen rol, zo laat de Bovag weten. Dealers en leasemaatschappijen kijken naar de datum op de papieren en weten dan precies hoe oud de auto is. Op basis daarvan wordt de inruilwaarde bepaald.

Al met al staat de introductiedatum van een nieuwe sidecode dus al tientallen jaren garant voor discussie. Een mooie kans voor een wetenschappelijk onderzoeker om de feiten eens van de fabels te scheiden.

Wat gebeurt er met de overgeslagen kentekencombinaties?

Kentekencombinaties die zijn overgeslagen, bijvoorbeeld als gevolg van de voortijdige overstap op een nieuwe sidecode, worden door de RDW achtergehouden voor mogelijk gebruik in de toekomst. Als ze later weer voor uitgifte van stal gehaald worden, wordt er doorgaans een nieuwe voertuigcategorie aan gekoppeld.

Bijvoorbeeld in 1988 toen de RDW het mogelijk maakte een donkerblauw kenteken te verkrijgen voor geïmporteerde motorvoertuigen met een datum eerste toelating (DET) van vóór 1 januari 1973. Aan deze doelgroep werden (en worden nog steeds) lettergroepen gekoppeld uit sidecode 1 die destijds als gevolg van de voortijdige overstap naar sidecode 2 nooit uitgegeven waren. Op volgorde van uitgifte door de jaren heen:

De lettergroep DE bestond eigenlijk al sinds 1978. Toen nog grotendeels gebruikt als vervangende kenteken voor auto's waarvan het originele kentekenbewijs verloren was gegaan. In 1988 werd de serie opengesteld voor het kentekenen van importklassiekers. De openstelling ligt zeer globaal tussen de DE-06-00 en DE-08-00.

In 2001 werd de Y van stal gehaald op sidecode 3. Die letter is daarin oorspronkelijk nooit uitgegeven maar de RDW heeft deze in 2001 toegewezen aan een nieuwe categorie: Youngtimers (bouwjaar tussen 1 januari 1973 en 1 januari 1978). In eerste instantie was de kentekenserie alleen beschikbaar voor personenauto's. Pas op 01-01-2013 werd na aandringen van de FEHAC besloten dat ook youngtimer motorfietsen en bedrijfswagens hiervan gebruik konden gaan maken. (42)

In tegenstelling tot de eerder genoemde series voor motorvoertuigen van voor 1973, zijn er in de Y-serie geen afzondelijke letterreeksen voor verschillende voertuigcategorieën. De volgletters na Y hebben geen specifieke betekenis (dus bijvoorbeeld YB duidt niet specifiek een bedrijfswagen aan). Alle voertuigcategorieën zitten door elkaar. Volgletters worden tot op heden in normale volgorde uitgegeven: YA, YB en YD. Stand van uitgifte t/m 22-11-2017.

Aldus werd in omloop gebracht:

SC Import oldtimer - * Import youngtimer - Y
1

XX-99-99

2

3

99-YX-99

*) Toegewezen lettergroepen staan vermeld in de bovenstaande tekst.

Aanhangwagens (>750kg) en opleggers kennen geen eigen kentekenserie voor klassiekers. Waarschijnlijk omdat het om relatief kleine aantallen gaat. Om voor deze categorieën toch een donkerblauwe kentekenplaat mogelijk te maken werd er een uitzondering gemaakt op de regel dat alleen kentekens bestaande uit 2 letters en 4 cijfers op een donkerblauwe plaat gevoerd mogen worden. Klassieke aanhangwagens (>750kg) en opleggers mogen daardoor altijd een oldtimer kentekenplaat voeren, zolang het aanhangsel een datum eerste toelating heeft van vóór 1 januari 1978. Dus ook als het kenteken bijvoorbeeld uit 4 letters en 2 cijfers bestaat. (49)

Het is niet mogelijk om voor historische brom- en snorfietsen een historische (donkerblauwe) kentekenplaat aan te vragen, of het bestaande kenteken op een donkerblauwe plaat te voeren. Dat komt omdat ze pas vanaf 2005 officieel gekentekend zijn. (54)

Laatst uitgegeven kenteken

Voor een overzicht van laatst uitgegeven kentekens, gebruik de tool LUKA.

Toevoegingen

Extra toevoegingen aan kentekens met sidecode-indeling. Voorbeelden zijn niet op alle typen kentekenplaten mogelijk.
Generieke codering: X = letter, 9 = cijfer.

Duplicaatcode
info
Duplicaatcode oldtimer
info
Tijdelijke kentekenplaat
info

99XX-XX

Voorbeeld, motorvoertuig

99XX-XX

Voorbeeld, lichte aanhanger

99XX-XX

Voorbeeld, taxi

Niet via kentekenplaat, kan
alleen achterhaald worden
via de voertuigcode.

99-XX-XX

Voorbeeld

Duplicaatcode

Bij verlies of diefstal van kentekenplaten krijgt men een duplicaat uitgereikt. Het nummer boven het eerste streepje geeft het aantal duplicaten aan dat ooit uitgegeven is van hetzelfde kenteken. Duplicaatcodes 1 t/m 9 staan boven het streepje; 10 t/m 19 eronder (waarbij 0 = 10; 1 = 11, etc.). Op sommige kentekenplaten, waaronder model 18.2 (Amerikaanse maat) en handelaarsplaten wordt nooit een duplicaatcode ingeslagen. Echter zijn er wel platen in omloop gespot waarbij dat illegaal of onwetend gedaan is door de kentekenplaatfabrikant. Zie bron (7) voor meer informatie over duplicaatcodes op GAIK- en oldtimerkenteken.

Vanaf 1 februari 2003 is het inslaan van de duplicaatcode op de kentekenplaat verplicht. Ook de witte kentekenplaat van de aanhangwagen/fietsendrager moest voorzien worden van de juiste duplicaatcode. Sinds 2 september 2008 is die verplichting tot het opnemen/overnemen van de duplicaatcode (van het kenteken van het trekkende voertuig) op witte kentekenplaten vervallen.

Vanaf 22 september 2008 hoeven voertuigeigenaren geen nieuwe kentekenplaten meer aan te schaffen als het kentekenbewijs kwijt of gestolen is. Voortaan hoeft dan alleen het kentekenbewijs vernieuwd te worden. Andersom geldt hetzelfde. Bij vermissing van een kentekenplaat hoeven geen nieuwe papieren aangevraagd te worden. De duplicaatcode is voortaan gesplitst in twee verschillende codes: één voor het kentekenbewijs en één voor de kentekenplaten. (30)

Tot 1 april 2014 stond in de wet niet expliciet vermeld welke kleur de duplicaatcode op de kentekenplaat moest hebben. Door een wetswijziging werd met ingang van 01-04-2014 van kracht dat de duplicaatcode aangebracht moest zijn in zwarte onuitwisbare tekens. (31) Het verwijderen/wegpoetsen van de zwarte laag (voorbeeld) is dus niet meer toegestaan.

De hoogst uitgegeven duplicaatcode is 18 (stand 09-09-2018). Dat wordt dus weergegeven als een 8 onder het eerste streepje.

Tijdelijke kentekenplaat

Tijdelijke kentekenplaten zijn alleen verkrijgbaar na vermissing (verlies of diefstal) van de originele kentekenplaten en het bijbehorende kentekenbewijs. (8) Ze dienen voorzien te zijn van het nummer van de maand waarop de kentekenplaten afgegeven zijn (de lopende maand). Het maandnummer dient 90 graden linksom gedraaid en verticaal te zijn aangebracht (de leesrichting is van beneden naar boven). (9)

Bij afgifte op de 1e t/m de 7e dag van de maand wordt het huidige maandnummer ingeslagen. Bijvoorbeeld op 7 januari is het maandnummer 01. Bij afgifte vanaf dag 8 mag gekozen worden of de lopende maand gebruikt wordt of de maand daarop. Vanaf 8 januari t/m de laatste dag van januari mag het aan te brengen maandnummer dus 01 of 02 zijn.

APK-stickers

De APK-plicht werd ingevoerd in 1981. Deze gold in eerste instantie alleen voor zware bedrijfswagens (meer dan 3500 kg); de zogenaamde "APK-1 voertuigen". Op 15 juli 1985 werd de APK-plicht uitgebreid naar personenauto's en lichte bestelwagens; de zogenaamde "APK-2 voertuigen". De dag erna vond de eerste APK-2-keuring plaats: een Citroën DS uit 1970 met kenteken 02-76-PK. (39)

Tussen 1981 en 1994 werd bij goedkeuring van het voertuig een ronde sticker op de kentekenplaat geplakt. Deze gaf aan tot wanneer de APK geldig was in jaar en maand. De stickers wisselden jaarlijks van kleur om controle te vergemakkelijken.

De eerst vergeven sticker in 1981 was oranje van kleur en gaf het jaartal 82 aan. Op de laatste editie, 1994, stond het getal 95.

Met ingang van Wegenverkeerswet 1994 is het per artikel 41 verboden om stickers op een kentekenplaat aan te brengen. (41) Het kan zelfs een reden zijn voor directe afkeur bij de APK. (55) Maar soms is er nog wel eens een onderhoudsgarage die de oude tijden graag doet herleven.

Motoren en aanhangwagens zijn overigens altijd buiten beschouwing gelaten en hoeven in Nederland dus niet periodiek gekeurd te worden. In 2014 is in het Europees Parlement gestemd over een voorstel tot invoering van APK ook voor deze categorieën, maar dat werd verworpen. Nederland houdt daarmee in ieder geval tot 2022 de vrijheid om geen APK voor motoren en aanhangers te kennen. (40)

Inscripties

Naast het ingeslagen kenteken kunnen er op een kentekenplaat ook enkele andere inscripties voorkomen. (9)

Voorzijde kentekenplaat
Lamineercode Jaartal & weeknummer Waarmerk foliefabrikant Keurmerk & bedrijfsnr. Keurmerk & K-nummer Keurmerk & bedrijfsstempel

Standaard GAIK-plaat

Handelaar GAIK-plaat

Taxi GAIK-plaat

Locatie = 2

Standaard GAIK-plaat

Handelaar GAIK-plaat

Taxi GAIK-plaat

Locatie = 7

GAIK-plaat
Voorbeeld

GAIK-plaat

GAIK-plaat

Locatie = 5

1978-2000

Oldtimerplaat

Oldtimerplaat

Locatie op de voorkant van de kentekenplaat

Achterzijde kentekenplaat
Lamineerderswaarmerk

GAIK-plaat

 

*) Vanaf de invoering van GAIK in 2000 tot 2008 werd de afgifteadministratie van kentekenplaten per erkend bedrijf bijgehouden (individuele zelfadministratie). Er bestond nog geen centrale database. Op 1 november 2007 werd GAIK Online ingevoerd. Een systeem om de afgifteadministratie van alle erkende kentekenplaatfabrikanten digitaal en centraal bij de RDW te registreren. De verplichting tot het inslaan van jaar- en weeknummer in kentekenplaten kwam per 1 januari 2008 te vervallen omdat die gegevens nu snel beschikbaar zijn via het centrale systeem GAIK Online. (33)

**) Meestal is dit cijfer gelijk aan het eerste cijfer van de lamineercode op de voorkant van de kentekenplaat, maar niet altijd. Het is erkende lamineerders toegestaan om (delen van) hun productievolume door een andere erkende lamineerder te laten uitvoeren onder het identificatienummer van de eerstgenoemde. Bijvoorbeeld bij (capaciteits)problemen in de eigen productielijn. Lamineerder "1" kan in zo'n geval dus (een deel van) zijn productievolume uitbesteden aan lamineerder "2". Lamineerder 2 mag vervolgens kentekenplaten maken die beginnen met lamineercode "1" omdat dat het nummer van de opdrachtgever is. Hij gebruikt hier dus niet zijn eigen lamineercode "2". Op de achterzijde van de kentekenplaat moet lamineerder 2 echter wel zijn eigen lamineerderswaarmerk inslaan (in dit geval dus "2"). Op die manier is te achterhalen welke lamineerder de blanco kentekenplaat gemaakt heeft en in wiens opdracht. Als de hierboven genoemde cijfers aan de voor- en achterzijde gelijk zijn is de plaat dus door één enkele lamineerder gemaakt in eigen beheer. Er heeft dan geen "uitbesteding" plaatsgevonden. Meer informatie over dit proces staat beschreven in de "Erkenningsregeling lamineerders", artikel 20a. (53)

Lettertype

Over het gebruikte lettertype op Nederlandse kentekenplaten is het nog niet gegaan. Er is ook niet zoveel over bekend. Het lettertype, met de karakteristieke dunne tekens, dat tussen 1951 en 1978 gebruikt werd op donkerblauwe platen was van de hand van de heer J.B. Smits, directeur van het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam. (28) Wie de ontwerper is van de fonts van daarna (1978 tot 01-02-2000 en 01-02-2000 t/m heden) heb ik niet kunnen achterhalen. Ook de RDW kan niet zeggen van wiens hand die zijn.

Eind 2017 publiceerde Jasper Verweij op zijn site echter zeer interessante nieuwe aanwijzingen. Mogelijk is de ontwerper van de latere lettertypen het Amerikaanse Bureau of Public Roads (BPR). (32)

De kwestie K

De letter K is een beetje een vreemde vogel in het uiterlijk vanaf 2000. Wieger Jelsma brak er zich het hoofd over, maar zonder resultaat.. Meer informatie is welkom.

Y versus y

Van deze letter zijn, op donkerblauwe kentekenplaten, twee versies in omloop (voorbeeld). Op geperste platen kan men de Y aantreffen als hoofdletter en als kleine letter. Op luxe platen met opgelegde letters lijkt alleen de hoofdlettervariant voor te komen. Dit verschil is ontstaan omdat de vorm van de letter Y voor oldtimerplaten niet wettelijk vastgelegd is. De matrijsfabrikanten moesten dus een eigen ontwerp maken.

O versus 0

De letter O en het cijfer 0 lijken, afgezien van de inkeping in de O, veel op elkaar (voorbeeld). Soms worden ze met elkaar verward bij het maken van kentekenplaten (voorbeeld).

Leesbaarheid van de karakters

In sidecode 4 werden er voor het eerst kentekens uitgegeven waarbij de letter Y standaard gebruikt werd. Zowel als begin- en volgletter. Dat was echter van korte duur want in sidecode 5 werd de Y alweer geschrapt, net als de K. De K kwam pas weer terug in sidecode 6, zij het toen alleen als volgletter. Vanaf sidecode 7 werd deze ook weer als beginletter gebruikt. De Y is na sidecode 4 nooit meer teruggekomen in de standaardreeks. *

De precieze toedracht is onduidelijk, maar vermoed wordt dat het te maken heeft met de leesbaarheid/verwisselbaarheid van K, V, X en Y. In sidecode 4 konden al deze letters namelijk voor het eerst op alle posities in het kenteken aanwezig zijn. Er zijn aanwijzingen die beschrijven dat de K nog wel eens voor een X werd aangezien en de Y voor een V (en vice versa). Door zowel K als Y in sidecode 5 niet meer uit te geven werd dit probleem opgelost. Met de introductie van GAIK aan het begin van 2000 werd tevens een nieuw lettertype ingevoerd waarin diverse letters een facelift hadden gekregen. De K was hier een van. Waarschijnlijk om deze beter onderscheidbaar te maken van X. Daardoor kon de K terugkeren in het rijtje standaardletters.

Andere letters die een facelift kregen waren E, F, P en R. In dit geval om de vervalsbaarheid terug te dringen.

*) De Y is bij uitzondering nog 1 keer teruggekomen wegens invoering van het youngtimer-kenteken in 2001. Toen werd de Y-serie van stal gehaald op sidecode 3 om ruimte te creëren voor motorvoertuigen met bouwjaren tussen 1973 en 1977. Daardoor kregen deze de wettelijke mogelijkheid om een oud model blauwe kentekenplaat te voeren.

Modellen kentekenplaten

Modelcodes

Elk type kentekenplaat heeft zijn eigen modelcode. Zo slaat 18.2 op een kleine kentekenplaat van Amerikaans model (310x110 mm) en 27.1 op een standaard langwerpige gele GAIK-plaat (520x110 mm). Op de website van de RDW staat een overzicht van de modelcodes. (46)

Gewone en luxe kentekenplaten

In Nederland kun je voor de meeste modellen kentekenplaten kiezen uit twee uitvoeringen: (voorbeeld)

Luxe uitvoeringen zijn vanaf 1972 toegestaan, behalve voor alle modellen verkleinde kentekenplaten (Amerikaans model 18.2 en die voor motoren, brom- en snorfietsen). Voor motorfietsen zijn luxe platen pas 34 jaar later toegestaan; sinds 01-01-2016.

Bij afgifte van kentekenplaten moet de fabrikant in GAIK Online aanvinken of het de luxe-uitvoering betreft. Dit is echter alleen een extra controle om zeker te weten dat dat voor het uitgegeven type plaat ook toegestaan is. De RDW houdt niet bij of er standaard of luxe kentekenplaten op een voertuig bevestigd zijn. Hierdoor zijn er geen betrouwbare statistieken voorhanden en kan helaas niet aangegeven worden hoeveel procent van het huidige Nederlandse wagenpark met opgelegde platen uitgerust is.

NL-balk en hologrammen

Kentekenplaten voor brom- en snorfietsen zijn kleiner zijn dan de motorplaat. Ze zijn voorzien van een hologram om namaak te bemoeilijken. Hier werd voor gekozen omdat het qua afmetingen niet mogelijk bleek een NL-balk op te nemen in het ontwerp. Het formaat van de blauwe balk zou kleiner worden dan de wet toestaat en de tekens op de kentekenplaat moesten goed leesbaar blijven. Omdat de euroband ook dient als beveiligingsobject tegen vervalsing is dus ter vervanging een hologram opgenomen in de folie.

Witte kentekenplaten (voor lichte aanhangsels) zijn niet voorzien van een NL-balk uit oogpunt van lastenverlichting. Witte folie is goedkoper te produceren dan kleurendruk.

Afmetingen en kleuren

Door de jaren heen zijn de afmetingen en kleuren van kentekenplaten een aantal keer gewijzigd. Omdat het lettertype groter (en later ook vetter) werd moesten de platen ook groter worden. Een voorbeeld hiervan zijn de standaard langwerpige kentekenplaten, welke in 1951 nog 36 tot 44,5 bij 10,5 centimeter maten. De huidige langwerpige platen zijn 52 bij 11 cm. Op de website van de RDW staat een overzicht van de afmetingen. (47)

Ook de kleur van de standaard kentekenplaat werd door de jaren heen een paar keer aangepast. Tussen 1951 en ongeveer midden 1978 werd de blauwtint een aantal keer veranderd. Daarna werd geel de standaard zoals we deze vandaag de dag kennen.

Een tweetal foto's laat de verschillen zien: foto 1, foto 2.

Foutjes op (en met) kentekenplaten

Natuurlijk gaat er soms wel eens iets mis..

O versus 0

De letter O en het cijfer 0 lijken, afgezien van de inkeping in de O, veel op elkaar (voorbeeld). Dat gaat wel eens fout bij het maken van kentekenplaten.

SD of toch niet?

Op 18 mei 2018 zagen agenten in Wierden een Mini Cooper rijden met twee verschillende kentekenplaten: SGD en SDG. De "SD"-plaat was natuurlijk een misser, al was het maar omdat SD ook in combinaties met drie letters verboden is. Er bleek waarschijnlijk een fout te zijn gemaakt in het productieproces. Beide platen hadden het opschrift "SGD" moeten hebben. (56)

Gedoogbeleid bij uitzonderlijke gevallen?

Heel soms komt het voor dat op een voertuig geen goede plaats is om een kentekenplaat te bevestigen. De Citroen DS is zo'n voorbeeld. Sommige eigenaren kiezen ervoor de voorste kentekenplaat doormidden te knippen en in 2 delen aan te brengen. Dit lijkt gedoogd te worden door zowel politie als APK-keurmeesters.

Een kentekenplaat moet officieel één geheel vormen. Doormidden knippen maakt een plaat ongeldig omdat er dan voor de wet sprake is van twee kentekenplaten en op geen van beide delen het juiste kenteken voor dat voertuig vermeld staat. (55)

Snelle motorvaartuigen

Registratietekens voor snelle motorvaartuigen (en handelaren daarin) maken sinds 1 januari 1977 ook gebruik het het sidecode-systeem. Vanaf die datum nam de RDW het registratiebeheer over van de Koninklijke Nederlandse Motorboot Club (KNMC). (13c)(45)

Het gaat om motorboten met een lengte van minder dan 20 meter die sneller kunnen varen dan 20 km/u. Jaarlijks worden ongeveer 5000 nieuwe snelle motorboten geregistreerd. (38) Registratietekens beginnen altijd met de letter Y.

SC Snel motorvaartuig - Y Handelaar - YY
1

YX-99-99

YY-99-99

2

99-99-YX

 
13

9-YX-999

Afgifte

Vóór 2014 lag er bij de postkantoren een lijst met registratietekens die zij konden afgeven. Het kwam voor dat het ene kantoor sneller door de lijst heen was dan de andere. Hierdoor is, sowieso voor sidecode 1, geen chronologische volgorde van afgifte te benoemen. Vanaf 2014 (in de toen lopende serie xx-xx-YT) zijn de registratietekens wel zoveel mogelijk op volgorde uitgegeven, al is dit ook niet altijd het geval. Vanaf sidecode 13 wordt het registratieteken automatisch gegenereerd (net als dat bij motorvoertuigen heb geval is) en zou het wel opvolgend moeten zijn.

De afgiftedata zijn als volgt: (13c)

SC Startdatum Eerste teken Einddatum Laatste teken
1 02-01-1977 YA-00-01 28-02-1995 YW-99-94
2 01-03-1995 00-01-YA 31-12-2017 96-21-YV
 
13 02-01-2018 1-YB-000 n.v.t. n.v.t.

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de wel en niet uitgegeven combinaties: (13c)

SC YA YB YC YD YE YF YG YH YI YJ YK YL YM YN YO YP YQ YR YS YT YU YV YW YX YY YZ
1 H
2 H
13 H

Sidecode 1 was niet volledig uitgeput ten tijde van de overstap naar sidecode 2 (YX en YZ waren nog over). De reden hiervan is onbekend. Na sidecode 2 werd overgestapt op sidecode 13. (13b) Het grote gat valt omdat de Y-serie op sidecode 3 niet beschikbaar is voor motorboten (die is al in gebruik voor youngtimers) en de registratienummers uit 2 letters en 4 cijfers moeten bestaan. Sidecode 2 werd eveneens niet volledig uitgegeven (liep t/m YV). Dat gebeurde omdat de RDW besloot naar sidecode 13 over te stappen op het moment dat een nieuw computersysteem voor afgifteregistratie operationeel werd.

De combinatie YY voor handelaren bestaat sinds 01-03-1977. Afgezien daarvan zijn er geen andere lettercombinaties met een speciale betekenis.

Y-nummers worden niet op kentekenplaten uitgegeven omdat de minimale letterhoogte veel groter moet zijn (voorbeeld van illegale uitvoering). Het Y-registratieteken moet aan beide zijden op het snelle motorvaartuig aangebracht worden; meestal gedaan als sticker. Enkel de minimale afmetingen van de letters en cijfers zijn verplicht gesteld door de RDW. Het lettertype is vrij te kiezen net als de kleur. (10)

Handelaar

Bij proefvaarten met snelle motorboten door handelaren dient het YY-nummer duidelijk gevoerd te worden. De meesten doen dit door middel van een snel te bevestigen canvas vlag/doek met daarop hun nummer geprint. Indien de boot waarmee proefgevaren wordt al voorzien is van een eigen Y-registratienummer, is het niet verplicht dat nummer tijdelijk af te dekken. (13c)

Het totaal aantal afgegeven handelaarsregistratienummers is iets meer dan 1000. Stand van uitgifte t/m 01-03-2018. (13c)

Snelvaren

Het hebben van een Y-registratieteken op een snelle motorboot betekent niet automatisch dan men ook snel mag varen. Het is een voorwaarde om een snelvaarvergunning aan te kunnen vragen.

Snelvaarvergunningen worden op lokaal niveau geregeld. Vaak via de gemeente of het waterschap waar het desbetreffende water onder valt. Deze kunnen aanvullende eisen stellen. Bijvoorbeeld dat naast het Y-teken ook een lokaal registratienummer gevoerd moet worden (voorbeeld).

Op de Loosdrechtse Plassen komen bijvoorbeeld L-, P- en V-nummers voor. Het aanvullende registratiesysteem ziet er zo uit:

Het systeem achter sidecode

Voor 1951 is er uitvoerig onderzoek gedaan welke combinatie van letters en cijfers het beste zou zijn. Een heleboel visuele mogelijkheden zijn getest op het criterium herkenbaarheid. Het nummerbord zoals we die nu kennen, dat verdeeld is in drie groepjes, kwam als het duidelijkst en snelst herkenbaar uit de bus. Dat is heel belangrijk, want een eigenaar van een voertuig moet in sommige gevallen snel en makkelijk te identificeren zijn. (12)

Het sidecodesysteem bestaat uit:

Elk groepje:

Het bovenstaande in acht nemende geeft dat de volgende mogelijkheden:

De volgende tabel maakt inzichtelijk hoe de tot op heden uitgegeven een aangekondigde sidecodes van elkaar afgeleid zijn:

Opmaak Sidecode Opmerkingen
XX-99-9912 letters en 4 cijfers
9-XX-999132 letters en 4 cijfers
99-XX-9932 letters en 4 cijfers
999-XX-9142 letters en 4 cijfers
99-99-XX22 letters en 4 cijfers
 
99-XX-XX64 letters en 2 cijfers
X-99-XXX124 letters en 2 cijfers
XX-99-XX44 letters en 2 cijfers
XXX-99-X114 letters en 2 cijfers
XX-XX-9954 letters en 2 cijfers
 
X-999-XX103 letters en 3 cijfers
XX-999-X93 letters en 3 cijfers
 
9-XXX-9983 letters en 3 cijfers
99-XXX-973 letters en 3 cijfers

Sidecodes 11 en 12 zijn dus asymmetrisch gegroeppeerde varianten van sidecodes 4, 5 en 6. Sidecodes 13 en 14 zijn asymmetrisch gegroeppeerde varianten van sidecodes 1, 2 en 3. Sidecodes 7, 8, 9 en 10 staan op zichzelf. Het zijn inverse reeksen van elkaar.

De toekomst van het systeem

Binnen het systeem met de bovengenoemde regels zijn er nog vier nieuwe sidecodes mogelijk. Het totaal komt daarmee op 18 reeksen. Ze hebben nog geen nummer gekregen omdat de RDW ze nog niet officieel aangekondigd heeft. Met het oog op onthoudbaarheid is het ook niet zeker dat ze er ooit gaan komen. De laatste 4 series zijn allen gebaseerd op 5 letters + 1 cijfer, en het omgekeerde daarvan, 1 letter + 5 cijfers. Te weten:

Opmaak Sidecode Opmerkingen Voorbeeld
XX-9-XXX-5 letters en 1 cijfer

GT-8-SRV

XXX-9-XX-5 letters en 1 cijfer

ZDL-2-FJ

 
99-X-999-1 letter en 5 cijfers

52-K-404

999-X-99-1 letter en 5 cijfers

136-N-73

Indien er afscheid genomen wordt van de bekende indeling met 3 groepjes zijn er nog twee extra (goed onthoudbare) mogelijkheden:

Opmaak Sidecode Opmerkingen Voorbeeld
XXX-999-3 letters en 3 cijfers

TPB-365

999-XXX-3 letters en 3 cijfers

247-HRS

Deze sidecodes komen qua opmaak bijvoorbeeld overeen met de oude Belgische kentekens van 1973-2008 en 2008-2010.

Snelle en langzame sidecodes

Waarom is de ene sidecode pas na 9 jaar uitgeput en een andere al na 5 jaar? Dat heeft niet alleen te maken met het aantal nieuwe voertuiginschrijvingen, maar ook met opbouw van de sidecode zelf:

Hoe meer letters een sidecode bevat, hoe groter het aantal beschikbare combinaties en hoe langer deze in principe mee gaat.

Met "hoe meer letters" wordt niet alleen het aantal letterposities bedoeld in een sidecode, maar ook het aantal letters waaruit per positie gekozen kan worden.

Elke cijferpositie in het kenteken is gelimiteerd tot maximaal 10 mogelijkheden; namelijk 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9. Letterposities kennen elk vaak meer dan 10 mogelijkheden en dat vergoot het aantal mogelijke combinaties. Zo werden er in sidecode 4 (XX-99-XX) voor personenwagens 15 beginletters gebruikt en 17 volgletters. In sidecode 9 (XX-99-XX) waren dat er respectievelijk 11 en 16.

Sidecodes per stuk bekeken

Sidecode 1

In sidecode 1 zijn er een aantal specifieke lettercombinaties gebruikt ter kentekening van voeruigen: (59)

De gebruikte lettercombinaties waren: BX, DD, EA, EE, EL, EX, FA, FS, GF, GK, GS, HL, JE, JG, JL, JT, MA, MJ en MZ.

Handelaren in nieuwe auto's deden er alles aan om geïmporteerde occasions zo onaantrekkelijk mogelijk voor te stellen. Ze verzonnen bijvoorbeeld bijnamen voor de bovengenoemde combinaties welke al rap werden overgenomen in de volksmond:

BX (Beschadigd-Herkomst onbekend), DD (Duitse Deuk), EX (Ex-auto), GF (Goed Fout), GK (Gauw Kapot, Germaanse Kneus), GS (Gauw Stuk), JE (Jongste Ellende), JG (Jammer Gekneusd), JT (Jongste Teleurstelling), MA (Meer Armoe) en MZ (Meer Zorgen).

Sidecode 2

Om problemen met serievorming en stigmatisering zoals bovengenoemd te voorkomen besloot de RDW het in sidecode 2 anders aan te pakken. Vanaf dat moment werden kentekenbewijzen voorgedrukt en "gehusseld" verspreid onder importeurs. Zodoende ontstonden er geen "besmette" lettercombinaties meer. (61)

Sidecode 6

Toen sidecode 6 al een tijdje in omloop was voor lichte bedrijfswagens (V-reeks) keerde de K op 4 juni 1999 plotseling terug in de uitgifte met het kenteken 01-VH-NK. Dat was opvallend omdat de K tot dat moment al jaren overgeslagen werd (al sinds de start van sidecode 5) om verwarring met X te voorkomen. 4 Juni 1999 was namelijk 9 maanden vóór de invoering van GAIK (2 februari 2000) en het daarbij behorende aangepaste lettertype, waarin karakters beter onderscheidbaar van elkaar gemaakt waren. De RDW introduceerde dus feitelijk opnieuw dezelfde situatie als vóórdat de K uit de roulatie genomen werd.

Het eerste K-kenteken in sidecode 6 was 01-VH-NK. Via 01-VH-PK t/m ZK werd de K-uitgifte compleet gemaakt om vervolgens bij 01-VJ-KB t/m KZ (inclusief KK) voor het eerst ook op positie 5 op te duiken. Daarbij werden de vanuit leesbaarheidsoptiek "beruchte" combinaties XK en KX gewoon uitgegeven.

Alhoewel de K nu in omloop was volgde na 99-VJ-ZZ direct 01-VL-BB. De VK-reeks werd dus overgeslagen.

In de reeks voor personenauto's is de K direct vanaf het begin in omloop geweest. Het eerste K-kenteken in sidecode 6 was 01-DB-BK op 14 juni 1999. Via 01-DB-DK t/m ZK volgde 01-DB-KB t/m KZ (inclusief KK, KX en XK). Net als bij lichte bedrijfswagens vond er een sprong plaats: na 99-DJ-ZZ volgde 01-DL-BB. De DK-reeks werd niet uitgegeven. Alle andere beginletters werden daarna wel met K gecombineerd: FK t/m ZK (foto).

Als beginletter werd de K compleet overgeslagen. Na 99-JZ-ZZ volgde 01-LB-BB.

In sidecode 6 voor motorfietsen (99-MX-XX) en aanhangwagens (99-WX-XX) is de K volledig uitgegeven.

Sidecode 9

In de reeks voor personenwagens lijken de kentekens GB-002-B t/m GB-030-B overgeslagen te zijn. Het eerstvolgende geldige kenteken na GB-001-B is GB-031-B.

Sidecode 11

In de brom- en snorfietsserie worden geen gescheiden SS (xxS-99-S) en SD (xxS-99-D) kentekens uitgegeven. Dat is waarschijnlijk ter voorkoming van SS en SD als "verticale combinatie":

SC Bromfiets Snorfiets
11

xxS
99S

xxS
99D

Bronnen, referenties en voetnoten

To top